از اطراف اين مسجد گاهى زمين را حفر كرده بعضى ستونهاى سنگ [ ى ] سفيد و سرخ و سياه خالدار بيرون مىآيد كه سنگى از جنس آنها در اطراف عراق و موصل نيست . از جنس ستونهايى است كه در مكهء معظمه و شام به كار برده‌اند . گويا از آنجاها حمل كرده ، آورده‌اند . خربوزه و هندوانهء اين ولايت خوب و زياد است . دراج و آهو بسيار دارد . تيهوى كمى هم پيدا مىشود . روز يكشنبهء شانزدهم ، سوار كلك شده ، بيست و هفت ساعت رانديم . در روز دوشنبهء هفدهم شهر رجب « 6 » ، به آستان مبارك كاظمين عليهما السلام مشرف شديم . خان نجار از سامره الى خان نجار سه ساعت [ است ] . سمت چپ در كنار شط واقع است . « 7 » همه‌جا طرفين شط اعراب چادرنشين [ 131 آ ] زراعت دارند . مقابل خان نجار به قدر يك ساعت دور از شط طرف راست ، دو قريهء معتبر است . يكى [ از ] آنها كه بزرگتر است ، دجيل « 8 » نام دارد . هردو قريه جمعيت زياد و باغات [ و ] نخيلات بسيار [ و ] زراعت وافرى دارند . كنار شط گز بسيار است . درّاج زياد است . خالص به قدر يك ساعت كه از خان نجار گذشت ، هردو طرف شط همه‌جا محل زراعت است الى كاظمين . اهل زراعت سمت راست عشايرند و چادرنشين . « 9 » طرف چپ بلوك معتبرى است از بغداد موسوم به خالص . دهات و مزارع بسيار خوب ، باغات ميوه و مركبات و نخلستان زيادى دارند .

--> ( 6 ) . در بالاى كلمهء رجب عدد 127 نوشته شده و ظاهرا زايد است . ( 7 ) . « امروز منزل خان نجار و شش فرسنگ مسافت است » . ( سفرنامهء عتبات ، ص 169 ) . ( 8 ) . « راهى است كه از سمت كاظمين مىآيند و در محل موسوم به دجيل مىكنند » . ( همان كتاب ، ص 149 ) . ( 9 ) . در سفرنامهء ناصر الدين شاه نام اين عشاير چنين آمده است : « بو فراج از طوايف عشيره العزه ، عشيرهء خرج ، بوجوارى ، مسعود ، جبور » . ( همان كتاب ، ص 150 ) .